7. sınıf · Matematik · Tema 1 (2) · Bölüm 2/3
Artarsa Artar Orantı Değildir
1 dk 5 sn · Oynat'a basınca video YouTube'dan (youtube-nocookie.com) yüklenir; önce bağlantı kurulmaz. Gizlilik
Önce tahmin et
2 bardak → 3 kaşık. 4 bardak → ?
Cevabı göster
B) 6 kaşık — nedeni videoda.
Kısaca LGS notu
Orantı: oran sabit, fark değil
3/2 = 6/4 → denk oranlar
Kısacası: orantıda oran sabit kalır, fark değil; nicelikler kat kat büyür.
Öğrenme çıktısı
MAT.7.1.6 Gerçek yaşam durumları üzerinden orantılı durumları yorumlayabilme
Matematik · 1.Tema: Sayılar ve Nicelikler (2)
Veliler ve öğretmenler için
Bu kısa video, 'iki tane arttı, öbürü de iki artsın' şeklindeki toplamsal düşünme yanılgısını limonata tarifi üzerinden kırıyor. Öğrenci, orantının oranın sabit kalması olduğunu, farkın sabit kalmasının orantı sayılmadığını somut sayılarla görüyor. Oran-orantı sınav sorularında en sık yapılan hataya karşı sağlam bir temel kazandırır.
Öneri: videoyu tahmin sorusundan sonra durdurun, cevabı birlikte tartışın; sonra izleyip özeti sesli tekrar edin.
Videonun metni
İki bardak suya üç kaşık şeker; dört bardağa beş kaşık koyan limonatayı bozdu.
Tarif, indirim, harita: hepsinde aynı mantık; kaçırırsan hesap bozulur.
Sence dört bardak suya kaç kaşık şeker gerekir?
Su iki arttı, şeker de iki artsın demek mantıklı gelir; ama hayır.
Su iki katına çıktı, şeker de: üç bölü iki oranı sabit.
Artı iki mantığında oran her adımda değişir; dört bardakta limonata sulanır.
İkisi de artıyor diye orantı olmaz; yaşta fark sabittir, oran değil.
Fotoğrafı büyütünce her kenar iki kat olur; kenara artı iki eklersen yamulur.
Kısacası: orantıda oran sabit kalır, fark değil; nicelikler kat kat büyür.
Yaşta oran yok, fark var; peki gerçekten orantılı olan şey neye benzer?