7. sınıf · Türkçe · Dil bilgisi · Bölüm 1/9
Geldim Tek Ek Değil: Kip ve Kişi Eki
1 dk 6 sn · Oynat'a basınca video YouTube'dan (youtube-nocookie.com) yüklenir; önce bağlantı kurulmaz. Gizlilik
Önce tahmin et
Okuyacağız kelimesinde kaç çekim eki var?
Cevabı göster
B) İki ek — nedeni videoda.
Kısaca LGS notu
Kip: ne zaman · Kişi: kim
gel-di-m = kök + kip + kişi
Kısacası: kip eki ne zaman, kişi eki kim sorusuna cevap verir.
Öğrenme çıktısı
T.Y.7.18 Yazısını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilme
Türkçe · Dil Bilgisi ve Yazım
Veliler ve öğretmenler için
Öğrencilerin çoğu 'geldim'deki -dim'i tek ek sanır; bu video kip eki ile kişi ekinin ayrı ekler olduğunu geldim-geldin-geldik ve geldim-geliyorum-geleceğim karşılaştırmasıyla gösterir. Fiil çekim eklerini ayırt etmek hem yazıda zaman tutarlılığı sağlar hem de sınavlardaki ek ayrıştırma sorularında güven verir.
Öneri: videoyu tahmin sorusundan sonra durdurun, cevabı birlikte tartışın; sonra izleyip özeti sesli tekrar edin.
Videonun metni
Geldim kelimesinde bir değil iki ek var; biri ne zaman, öteki kim diyor.
Dün okula gidiyorum yazarsan zaman karışır, okuyan sana güvenmez.
Sence okuyacağız kelimesinde kaç çekim eki var?
Çoğu kişi dim'i tek ek sanır, çünkü tek parça gibi duyulur; ama hayır.
Geldim, geldin, geldik: kök ve kip aynı, değişen yalnızca kişi eki.
Geldim, geliyorum, geleceğim, gelmeliyim: kişi hep ben, değişen kip eki.
Okuyacağız'da iki ek var: gelecek zaman ve biz; y sadece kaynaştırma harfi.
Sınıf defteri gibi: tarih ne zaman olduğunu, imza kimin yazdığını gösterir; ayrı sütunlar.
Kısacası: kip eki ne zaman, kişi eki kim sorusuna cevap verir.
Peki evlerimizden'de üç ek var da geldim'de kaç ek var, hangi sırayla?